Normy dla regałów magazynowych i obowiązkowe oznakowanie dopuszczalnego obciążenia - jak uniknąć wypadków w magazynie?

Wyobraź sobie, że w Twoim magazynie regał ugina się pod ciężarem pudeł, a nagle pęka - chaos, urazy, a nawet tragedia.

Chcesz uniknąć takiego scenariusza? Przeczytaj ten artykuł o normach dla regałów magazynowych, obowiązkowym oznakowaniu dopuszczalnego obciążenia regału i półek - dam Ci praktyczne wskazówki, przykłady by Twój magazyn był bezpieczny i zgodny z prawem.

Zasady składowania towarów

Pomieszczenia magazynowe powinny być przystosowane do bezpiecznego składowania materiałów, uwzględniając ich rodzaj i właściwości. Dodatkowo należy zapewnić:

• wyznaczenie dla każdego rodzaju materiału odpowiedniego miejsca oraz określenie sposobu i maksymalnej wysokości składowania,
• aby masa składowanego ładunku nie przekraczała dopuszczalnego obciążenia regałów i innych urządzeń magazynowych,
• aby łączna masa ładunku wraz z urządzeniami transportowymi i składowymi nie przekraczała dopuszczalnego obciążenia podłóg i stropów,
• umieszczenie czytelnych oznaczeń informujących o dopuszczalnym obciążeniu regałów, półek, podłóg i stropów.

Zgodnie z przepisami (§69-71) regały muszą posiadać konstrukcję wytrzymałą i stabilną oraz być zabezpieczone przed przewróceniem. Odstępy między regałami powinny uwzględniać używane urządzenia transportowe i umożliwiać bezpieczne manewrowanie towarami.

Materiały łatwo tłukące się, substancje niebezpieczne oraz najcięższe przedmioty powinny być umieszczane na najniższych półkach. Towary, których kształt, wymiary lub masa wymagają indywidualnego podejścia, należy układać stabilnie, tak aby ich środek ciężkości nie powodował przewrócenia lub zsunięcia się z regału.

Według mnie najważniejsza norma dla regałów magazynowych - prosto wyjaśnione

Norma PN-EN 15635:2010 - Stalowe statyczne systemy składowania określa zasady bezpiecznego użytkowania regałów magazynowych. Zgodnie z jej zapisami, użytkownik regałów powinien wyznaczyć osobę odpowiedzialną za bezpieczeństwo tych urządzeń i poinformować o tym wszystkich pracowników magazynu.

Osoba ta musi rozumieć charakter wykonywanych prac w magazynie oraz ryzyka wynikające z oceny zagrożeń. Do jej obowiązków należy wdrożenie działań prewencyjnych, w tym sporządzenie instrukcji bezpiecznego korzystania z regałów oraz informowanie pracowników o potencjalnym zagrożeniu za pomocą odpowiednich znaków i oznaczeń.

Oznakowanie dotyczące dopuszczalnych obciążeń muszą być umieszczone w widocznym miejscu na regałach, półkach lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Powinny być czytelne, w języku polskim, w trwałej formie, a w razie potrzeby przedstawione w sposób zrozumiały dla osób o ograniczonej znajomości języka.

Dostęp do wyższych poziomów regałów musi odbywać się przy użyciu odpowiedniego sprzętu zapewniającego bezpieczeństwo. Stawanie lub wspinanie się po regałach jest zabronione. Typ palet, ich wymiary, tolerancje, jakość oraz konstrukcja muszą odpowiadać wymaganiom bezpiecznego składowania i obsługi na określonych urządzeniach. Nie należy stosować uszkodzonych lub zdeformowanych urządzeń pomocniczych (palet, pojemników, koszy, stelaży, skrzynek, beczek).

Użytkownik regałów powinien opracować procedurę zarządzania systemem składowania, obejmującą co najmniej:

• eksploatację systemu zgodnie z jego specyfikacją,
• wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za bezpieczeństwo regałów,
• regularne przeglądy techniczne,
• konserwację i naprawy,
• działania mające na celu minimalizowanie liczby uszkodzeń.

Fizyczna identyfikacja uszkodzeń regałowych wg PN-EN 15635

Zgodnie z wytycznymi normy PN-EN 15635, każde uszkodzenie struktury regałowej musi zostać trwale i czytelnie naniesione bezpośrednio na komponenty systemu. Taki system znakowania pozwala pracownikom oraz osobom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo (PRSES) na natychmiastową weryfikację kondycji technicznej danej sekcji.

Metody klasyfikacji i znakowania uszkodzeń w praktyce

Progi uszkodzeń norma PN-EN 15635 przewiduje trzy stopnie uszkodzeń regałów, które określają zakres działań koniecznych do zachowania bezpieczeństwa:

• Poziom zielony – tylko nadzór

Elementy zakwalifikowane do poziomu zielonego są uważane za bezpieczne i nadające się do dalszego użytkowania. Nie wymaga to zmniejszenia nośności regału ani napraw. Wszystkie takie części należy odnotować i oznaczyć, aby przy kolejnych przeglądach łatwo było je kontrolować. Przekroczenie tego poziomu oznacza zwiększone ryzyko dla stabilności regału.

• Poziom żółty – uszkodzenie wymagające szybkiej interwencji

Poziom żółty wskazuje, że uszkodzenie jest poważne i wymaga działań naprawczych w możliwie najkrótszym czasie, ale nie stwarza bezpośredniego zagrożenia wymagającego natychmiastowego rozładowania regału.
Uszkodzone elementy należy odciążyć i nie obciążać ich ponownie aż do zakończenia napraw.
W praktyce można stosować np. naklejki datowane, które sygnalizują, że regał nie powinien być używany przed naprawą. Jeśli w ciągu czterech tygodni naprawa nie zostanie przeprowadzona, regał powinien zostać przeklasyfikowany do poziomu czerwonego.

• Poziom czerwony – krytyczne uszkodzenie wymagające natychmiastowego działania

Poziom czerwony dotyczy poważnych uszkodzeń, które stanowią realne zagrożenie i wymagają natychmiastowego wyłączenia regału z użytkowania oraz rozładowania konstrukcji. Naprawy zazwyczaj polegają na wymianie uszkodzonych części.
Nie należy przeprowadzać napraw bez zgody dostawcy regałów, a jeśli jest to możliwe, lepiej wymieniać elementy niż próbować je naprawiać, zwłaszcza w przypadku materiałów zimnowalcowanych, gdzie kontrola jakości jest trudna.
Osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo powinna jak najszybciej ocenić wszystkie uszkodzenia, aby ustalić stopień zagrożenia i ryzyko zawalenia się konstrukcji. Procedura postępowania w takich sytuacjach powinna być jasno określona w dokumentacji magazynu.
Należy pamiętać, że większość uszkodzeń urządzeń do składowania, które są obciążone jednostkowymi ładunkami, powstaje w wyniku kontaktu z mechanicznymi urządzeniami obsługowymi - zarówno poruszającymi się wewnątrz konstrukcji regału, jak i wokół niej. Każde takie uszkodzenie w pewnym stopniu obniża nośność regału i wpływa na zastosowane przez producenta współczynniki bezpieczeństwa.

Osoby korzystające z regałów powinny być świadome tego ryzyka i systematycznie kontrolować stan konstrukcji, aby identyfikować wszelkie uszkodzenia i reagować na nie niezwłocznie.

Każde stwierdzone uszkodzenie powinno prowadzić do analizy przyczyn, by zminimalizować lub wyeliminować ryzyko jego ponownego wystąpienia.


Do wizualizacji defektów najczęściej wykorzystuje się:

• Wysokoodporne etykiety samoprzylepne: Wykonane zazwyczaj z foli samoprzylepnej, co gwarantuje czytelność mimo trudnych warunków (smary, pył). Zawierają kluczowe dane: datę kontroli i sygnaturę inspektora.
• Znaczniki magnetyczne: Rozwiązanie mobilne, choć obarczone ryzykiem przypadkowego przesunięcia podczas prac operacyjnych
• Taśmy wygradzające: Niezbędne do fizycznego odizolowania stref krytycznych (poziom czerwony).
• Znakowanie natryskowe: Stosowane punktowo do precyzyjnego wskazywania miejsc pomiaru krzywizn np. farbą w sprayu.

Znaczniki nanosi się na wysokości wzroku, bezpośrednio na uszkodzonym profilu lub belce, aby były w zasięgu wzroku operatorów wózków. Niezależnie od bieżących oznaczeń, po każdej kontroli na regale umieszcza się etykietę przeglądu, wskazującą termin kolejnego audytu.
 

Obowiązkowe przeglądy regałów - nie czekaj na katastrofę

Norma PN-EN 15635 nakazuje dwa typy kontroli: bieżące (zalecane co tydzień, przez pracowników) i okresowe (co rok, przez specjalistów to tak zwany przegląd ekspercki). W kontrolach sprawdzasz śruby, odkształcenia i stabilność.

Pamiętaj aby wyznaczyć PRSES - osobę odpowiedzialną za bezpieczeństwo regałów, która będzie prowadzić książkę serwisową.

Przykład praktyczny: po corocznym przeglądzie regałów, wymieniono zauważone luźne łączniki - uniknięto awarii wartej dziesiątki tysięcy. To jak coroczny przegląd auta: lepiej dmuchać na zimne.

Regularne przeglądy to nie biurokracja, a ratunek przed wypadkami. Widziałem regały, które po przeciążeniu runęły jak domek z kart - oznakowanie i kontrole to podstawa.

Oznakowanie dopuszczalnego obciążenia - Twój must-have w BHP

Bez naklejek dopuszczalne obciążenie półki i dopuszczalne obciążenie regału nie ma mowy o zgodności z BHP. Naklejki muszą być czytelne, trwałe i wskazywać max kg na półkę czy cały regał - np. "Dopuszczalne obciążenie półki: 150 kg". Wieszają się na widocznym miejscu, zapobiegając przeciążeniom.

Analogia: To jak etykieta na windzie z limitem osób - przekroczysz i winda nie ruszy. W Polsce to obowiązek z rozporządzenia BHP: wywieszaj info o obciążeniach regałów, półek.

Porównanie naklejek BHP do regałów

 

Jak wdrożyć wiedzę w praktyce - krok po kroku

1. Sprawdź nośność swoich regałów w dokumentacji producenta.
2. Zamów naklejki dopuszczalne obciążenie regału/półki i przyklej w widocznym miejscu na każdym regale i półce.
3. Wyznacz PRSES i zaplanuj przeglądy co tydzień/rok.
4. Układaj ciężkie towary na dole - jak w piramidzie stabilności.